تبلیغات
پیام مشاور
پیام مشاور
قالب وبلاگ

1-آموزش مسئولیت پذیری:

اركان اصلی آموزش مسئولیت پذیری به افراد عبارتند از: الف) خانواده                ب) جامعه

الف) نهاد خانواده: زندگی در خانواده ای كه روح همكاری و مشاركت برآن حاكم باشد، بسیار راحت تر و لذت بخش تر است. در چنین خانواده هایی هر یك از فرزندان از احساس مسئولیت لازم برخوردارند و بخشی از وظایف خانوادگی را برعهده می گیرند كودكان و نوجوانان با مشاهده ی طرز رفتار والدین با یكدیگر در خانه، مسئولیت پذیری را می آموزند. چنانچه والدین در قبال همه احساس مسئولیت كنند روشی آزادانه، صادقانه و صریح در خانواده حكم فرما باشد، فرزندان آن ها بسیار آسانتر عهده دار مسئولیت می شوند. والدین غیرمسئول نمی توانند مسئولیت پذیری را به فرزندان خود بیاموزند. والدینی كه دیگران را مسبب مشكلات خویش می دانند متزلزل و فراموشكارند و بازیچه ی دیگران قرار می گیرند و از سایرین می خواهند به جای ایشان تصمیم بگیرند و برای فرزندان خویش الگوی بی مسئولیتی محسوب می شوند. به بیان دیگر به هیچ روی نمی توان حس مسئولیت را به بچه هایی كه والدین آن ها غیر مسئولانه عمل می كنند آموخت

ب) جامعه و نهادهای آن: مسئولیت پذیری به عنوان امری اكتسابی جز جدایی ناپذیر جامعه ی مدنی است و شاخص ترین نهاد جامعه یعنی آموزش و پرورش در آموزش مسئولیت پذیری به دانش آموزان نقش حیاتی دارد كه اصلی ترین محل اكتساب و یادگیری است و یادگیری صحیح نیز امری است كه بر توافق و تمایل استوار است نه اجبار و اكراه، به عبارت دیگر تا آموزش دهنده یا مربی به این باور نرسیده باشد كه آموزش مسئولیت پذیری، امری مطلوب و خوشایند است نمی تواند با دانش آموزان ارتباط مناسب برقرار كند.

          ثمره ی آموزش و پرورش خلاق، ایجاد زمینه های تغییرات مطلوب در فراگیران و فرادهندگان است. در چنین آموزش و پرورشی كه فراخور روابط پیچیده ی دنیای امروز است، رابطه ی مربی و متربی، امری دو سویه است آن ها از هم یاد می گیرند و یاد می دهند، مربی خود بایستی از ثمره ی مسئولیت پذیری بهره برده باشد تا با تعیین و براساس مسئولیت كامل بتواند مسئولیت پذیری را آموزش دهد .

بنابراین می توان اینگونه نتیجه گیری كرد كه كودكان و نوجوانان، زمان بسیاری را جهت مشاهده ی رفتار والدین، مربیان و معلمان خویش صرف می كنند. هنگامیكه والدین و مربیان، با اشتیاق تعهد و قاطعیت  معقولی به وظایف خویش روی می آورند، كودكان و نوجوانان تمایل پیدا می كنند كه خود را با این جنبه از منش آنان وفق دهند. الگو بودن والدین و مربیان از نظر مسئولیت پذیری اهمیت ویژه ای پیدا می كند كه آنان مستقیماً با كودكان و نوجوانان رویارو می شوند، زیرا كودكان و نوجوانان در این واكنش های متقابل، نكات بسیاری را در مورد مسئولیت پذیری فرا می گیرند. فردی كه از حس مسئولیت پذیری برخوردار است به موفقیت های روزافزون و پاداش های ناشی از آن دست خواهد یافت. در عوض فردی كه غیرمسئولانه عمل می كند با تنبیه و یا انتقاد مواجه می شود و در نتیجه عزت نفس او كاهش خواهد یافت، چنین فردی نه تنها نسبت به واكنش های خود و نحوه ی واكنش دیگران نامطمئن می شود، بلكه نسبت به زندگی نیز نگرش منفی پیدا می كند.

- نكاتی در مورد چگونگی پرورش مسئولیت پذیری كودكان و نوجوانان

          1-برای آموزش مسئولیت پذیری از سنین كودكی شروع كنید، یعنی از وقتی كودك 2-3 ساله است و می تواند اسباب بازی های خود را جمع كند

2-برای فرزندان خود الگویی از مسئولیت پذیری ارائه دهید. بهترین شیوه ی آموزش مسئولیت پذیری به كودكان آن است تا جایی كه ممكن است در حضور آن ها مسئولیت پذیر باشید، در بیان و رفتار به آن ها نشان دهید كه برای دیگران ارزش قایلید، از ناراحتی دیگران رنج می برید، و بر رفتارها و نفس خود كنترل دارید .

3-از طریق بیان حكایت و قصه عمل كنید. یعنی اگر می خواهید مسئولیت پذیری را آموزش دهید یكی از راههای خوب، آن است كه در قالب داستان بر روی شخصیت هایی تاكید كنید كه مسئولیت پذیرند و به دلیل این ویژگی پاداش می گیرند .

4-كودكان و نوجوانان را در تصمیم گیری ها مشاركت دهید. هر از گاهی جلسات مشورت خانوادگی تشكیل دهید و در آن جلسات درباره ی برنامه ها و شیوه ی اجرای آن ها تصمیمی بگیرد كه با مشاركت همه ی اعضای خانواده باشد

5-وقتی بچه ها خسته یا بی حوصله اند از آن ها نخواهید كاری انجام دهند. در این شرایط طبیعاتا پاسخ آن ها به شما منفی خواهد بود.

6-انتقاد همانند سمی است كه آموزش مسئولیت پذیری را خنثی می كند. زیرا هیچ كس دوست ندارد مورد انتقاد قرار گیرد.

7-از مقایسه بپرهیزید، زیرا سبب كاهش اعتماد به نفس و احساس ناتوانی در افرادی می شود كه در مقایسه با دیگران ضعیف قلمداد شده اند. این گونه احساس ناتوانی سبب می شود كه فرد دست به كاری نزند تا احتمال شكست در آن را كاهش دهد .

8-به اعتقاد اریكسون در سنین پنج، شش سالگی، كودكان یش از سنین دیگر تمایل به سازندگی، طرح ریزی، مسئولیت پذیری و انجام فعالیت های اجتماعی دارند. كودك در هیچ دوره ای این چنین آماده ی یادگیری سریع و پذیرفتن فعالانه مسئولیت نیست .

          به طور كلی پرورش حس مسئولیت نوجوانان اقتضا می كند كه جنبه های اساسی شخصیت، به خوبی رشد كرده و لازم است وضعیتی فراهم آورد تا در سایه ی آن، نیازهای زیستی و روانی وی به طور شایسته ای برآورده شود. گاه شرایط و عوامل محیطی باعث می شوند كه انسان مسئولیت خویش را به خوبی انجام ندهد، یا حداقل انگیزه مناسبی برای انجام تكلیف و وظیفه ی خویش نداشته باشد. بنابراین باید سعی شود تا شرایط مساعد برای ایفای نقش مسئولیت نوجوانان را فراهم كرد تا آن ها بتوانند مسئولیت پذیر شوند.

3- ویژگی های افراد دارای مسئولیت پذیری بالا:

          افرادی كه از احساس مسئولیت بالایی برخوردارند دارای ویژگی هایی به شرح زیر می باشند:

- وظیفه شناس هستند، نظم و مقررات را رعایت می نمایند، امین و دستكار هستند، قابل اعتماد و اطمینان هستند، سختكوش هستند، دقت آن ها در انجام كارها زیاد است، رویكرد آن ها به مسائل، بسیار روشن و منطقی است، پیامد رفتارهای خود را می پذیرند، به والدین، دوستان، همكاران و به طور كلی به دیگران، احترام می گذارند، در انجام وظایف پر انرژی، جدی و مصمم هستند، سطح انتظار آنان بالا است، وضعیت تحصیلی آن ها خوب است، از ارضای نیازهای خود به خاطر نیازهای گروهی، چشم پوشی می كنند، نسبت به ارزش های اجتماعی و اخلاقی، احساس تعهدی می نمایند، به تعهدات و توافق های خود با دیگران، پایبند هستند، رفتارهای منطقی، معقول، مؤدب، پخته و جدی دارند، معمولاً اعتقاد مذهبی قوی دارند و برای اخلاقیات ارزش قائل هستند، تلاش می كنند تا وظایف خود را بدون عیب و نقص و به موقع، انجام دهند و در انجام وظایف نیازی به كنترل آن ها نمی باشد.

4- فواید مسئولیت پذیری:

احساس مسئولیت خصلتی نیكواست كه باید تمامی اعضای یك جامعه به آن پیوند خورند، و اساس پیشرفت هر جامعه به چگونگی، مقدار و میزان مسئولیت پذیری دست اندركاران و اعضای آن جامعه بستگی دارد.باتوجه به تعاریفی كه از مسئولیت پذیری و ابعاد آن ارائه شده است، می توان بعضی از فواید پرورش این حس را این گونه بیان كرد:

1- احساس مسئولیت نسبت به خویشتن باعث شكوفایی و پرورش استعدادهای فرد می شود.

2- احساس مسئولیت در برابر خود، انسان را بر مسیر فطرت و حركت در جهت فطرت نگه می دارد.

3-مسئولیت پذیری اجرا و انجام امور را سرعت می بخشد.

4-افراد مسئولیت پذیر، بیشتر مورد پذیرش خانواده، گروه و جامعه قرار می گیرند.

5-زندگی با افرادی كه احساس مسئولیت می كنند شیرین و شادی آفرین است.

6-مسئولیت پذیری اسنان را از رخوت و سستی، بی غیرتی و بی تفاوتی و غیره رهانیده و به زندگی روح نشاط می بخشد.

7- احساس مسئولیت نسبت به همنوعان در سنین كودكی و نوجوانی، احساس همكاری و تعاون را در آن ها پرورش می دهد. و آن ها در امور گوناگون از جمله امور تحصیلی همدیگر را كمك می كنند، در نتیجه، آن ها می توانند از استعدادها و توانمندیهای یكدیگر بهره مند شوند و بسیاری از مشكلات درسی خود را برطرف كنند و برای زندگی اجتماعی پرباری آماده شوند.

8-پرورش احساس مسئولیت از هزینه های هنگفتی كه برای اصلاح و تغییر رفتار افراد در كانون های اصلاح و تغییر رفتار افراد و بازداشتگاهها صرف می شود می كاهد.

9-قبول و پذیرش مسئولیت می تواند بسیاری از مشكلات دوره ی نوجوانی از جمله عزت نفس پایین را به شكل مؤثر و ثمربخشی اصلاح نماید و در كمك رسانی به افراد برای ارتقای آن كمك سازنده ای نماید.

 

منابع

سعیدی مقدم، 1374

مارنات، 1990؛ ترجمه شریفی و نیكخو،   1374

سیف و همكاران، 1387

دنیک میر ومکی گاری،1995؛ترجمه رئیس دانا، 1378

فولاد چنگ، 1382

بروئر، 2001

مقصودعلی،1384

سهیلی،1387

بیابانگرد،1387


طبقه بندی: آموزش،
[ یکشنبه 1 خرداد 1390 ] [ 11:17 ق.ظ ] [ اسماعیل مهدوی ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

نویسندگان
نظر سنجی
نظرشما راجع به این وبلاگ چیست؟






آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
پیام مشاور

.

تماس با ما

تعبیر خواب آنلاین


فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا ساز
فونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا سازفونت زیبا ساز
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...